Glasaal is de jongste soort paling die we onderscheiden in Europa. Deze visjes van ongeveer 7 cm, en ongeveer 0,3 gram in gewicht, zijn volledig transparant als ze uit het zoute zeewater aankomen in de riviermondingen van de Europese kusten. De kleine, kwetsbare visjes proberen via de weinige openingen die de kusten nog bieden, de zoete opgroeigebieden te bereiken. Van zwemmen is nauwelijks nog sprake. De getijdestromingen brengen de glasaaltjes al dan niet op hun plaats van bestemming. Zodra de glasaaltjes in zoet water zijn en zich gaan voeden, pigmenteren ze; de aaltjes krijgen dan een donkergrijze kleur. De intrek van glasaal verloopt van november in het Zuidelijkste puntje van Frankrijk, tot halverwege mei in Engeland. Buiten die periode om is er geen glasaal beschikbaar voor herbevolking van wateren. In Nederland is het seizoen nog korter, omdat herbevolking niet mogelijk is bij watertemperaturen lager dan 10 graden.
Pootaal is glasaal die enkele maanden in een kwekerij heeft doorgebracht. In Nederland worden de herbevolkingsprojecten voor 2/3 deel met glasaal en voor 1/3 deel met pootaal uitgevoerd. De filosofie hierachter is dat pootaal groter en weerbaarder is. Het is een goede zwemmer die gemakkelijker aan roofdieren zoals vissen en vogels ontkomt. Bijkomend voordeel is dat pootaal ook verder buiten het seizoen beschikbaar is.
Wetenschappers toonden aan dat pootaaltjes – eenmaal in de natuur – hetzelfde groeigedrag vertonen als glasaaltjes. Klik hier voor het onderzoek. Van uitgezette aaltjes in het algemeen, is wetenschappelijk aangetoond dat zij – net zo goed als via natuurlijke weg ingetrokken glasaaltjes – wanneer opgegroeid tot geslachtsrijpe exemplaren, dezelfde route naar de Sargassozee nemen om opnieuw voor nageslacht te zorgen. Klik hier voor het onderzoek.
Aanvullende maatregelen #
De Europese Unie heeft maatregelen ingesteld ter verbetering van de palingstand. Van alle gevangen glasaal is 65% bestemd om elders in Europa teruggeplaatst te worden. Dit gebeurt in leefgebieden die een verbinding hebben met zee. Verder zal de Europese Unie maatregelen nemen om barrières weg te nemen uit de migratieroutes van de paling. Dit moet gebeuren door vistrappen en speciale paling-bypasses te maken, zodat de glasaal, jonge en volwassen palingen zich kunnen verplaatsen van en naar hun geboortegrond.
De levenscyclus van paling is echter verstoord door de vele barrières aan de kusten en in het binnenwater. Tot het moment dat paling zelfstandig Nederland weer in en uit kan zwemmen (in Nederland is tot 2027 geen overheidsgeld beschikbaar) zet DUPAN in samenwerking met beroeps- en sportvissers – naast jonge paling in het binnenwater – in het najaar handmatig vele duizenden geslachtsrijpe palingen over de dijken naar zee. Palinguitzet en Paling Over De Dijk zijn daarmee effectieve, tijdelijke maatregelen om de palingstand te stimuleren.
Tekst: Dupan