Op een frisse vrijdag 13 maart speelt zich in Nederland een bijzonder schouwspel af. Aan de waterkant, omringd door een klas nieuwsgierige schoolkinderen en vertegenwoordigers van overheid en sector, worden miljoenen jonge palingen uitgezet. Deze piepkleine visjes, glasalen genoemd, kronkelen levendig in het water van Friesland en Zeeland, klaar voor een nieuwe levensfase.
De glasalen hebben al een indrukwekkende reis achter de rug. Geboren in de mysterieuze Sargassozee bij Mexico, drijven ze met de Golfstroom richting Europa. Maar eenmaal aangekomen, blijkt de tocht nog niet voorbij. Door dijken, sluizen en andere waterwerken kunnen veel jonge palingen het Nederlandse binnenwater niet zelfstandig bereiken. Daarom worden ze vanuit Frankrijk, waar ze zich in grote aantallen verzamelen bij riviermondingen, naar Nederland gebracht.
Het uitzetten van deze jonge paling is geen willekeurige actie, maar een doordachte maatregel om de palingstand te herstellen. In zorgvuldig geselecteerde, voedselrijke wateren krijgen de glasalen de kans om op te groeien tot volwassen palingen. Als ze volgroeid zijn – dan spreken we van schieraal – trekken ze terug naar zee om zich voort te planten, waarmee de cirkel van hun bijzondere levenscyclus rond is.
Leerzaameervaring
In het Friese Heeg wordt de glasaal eerst nauwkeurig gecontroleerd. De visjes worden gewogen, geteld en beoordeeld op kwaliteit. Vervolgens gaan ze aan boord van boten, begeleid door beroepsvissers die precies weten waar de omstandigheden het beste zijn. Het moment waarop de glasalen in het water verdwijnen, maakt indruk op iedereen die erbij is. Voor de schoolkinderen is het niet alleen een leerzame ervaring, maar ook een tastbare kennismaking met natuurbeheer.
De inspanningen lijken hun vruchten af te werpen. Sinds de start van het uitzetprogramma in 2011, in het kader van de Europese Aalverordening, is een voorzichtig herstel zichtbaar. Zowel het aantal jonge palingen langs de Europese kust als de terugkeer van volwassen palingen naar zee laat een stijgende lijn zien.
Het project wordt mede mogelijk gemaakt door het Eel Stewardship Fund en gecoördineerd door Stichting DUPAN. Samen werken vissers, kwekers en handelaren aan één doel: het herstel van een iconische vissoort. Zo krijgt de paling, ondanks alle obstakels, opnieuw een kans in de Nederlandse wateren.
